Việt Nam chính thức ký kết Hiệp định RCEP

SSI Research, sáng ngày 15/11, Hiệp định Đối tác toàn diện khu vực (RCEP) đã được ký kết trực tuyến trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN 37. Đây là Hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia (10 quốc gia trong khối ASEAN: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam; cùng 5 đối tác thương mại: Úc, Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc).

Tương tự với các FTAs hiện đại khác, RCEP không chỉ bao gồm các quy định đối với hàng hóa & dịch vụ, mà còn bao gồm đầu tư, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ. Tiến trình đàm phán được khởi động từ năm 2012 trong khi Ấn Độ đã rút khỏi Hiệp định vào năm 2019. Sau đây là một số điểm cần lưu ý đầu tiên đối với RCEP:

• Thứ nhất, về quy mô. Với sự góp mặt của Trung Quốc, RCEP tạo ra một khu vực thương mại tự do có quy mô lớn nhất thế giới, chiếm 30% dân số toàn cầu và 30% giá trị GDP.
• Thứ hai, trước khi hoàn tất ký kết RCEP, đã xuất hiện FTA trong nội khối ASEAN và các FTAs theo dạng ASEAN + 1 (ASEAN – Trung Quốc, ASEAN – Nhật Bản,…) do đó RCEP gần như bao gồm các FTAs hiện hữu. Mặc dù các thành viên trong quá trình đàm phán cho biết RCEP sẽ được bổ sung, nâng cấp và giá trị mang lại có thể lớn hơn so với các FTA mang tính chất ASEAN + 1 nêu trên, tuy nhiên không thể phủ nhận các FTA hiện hữu đã được hoàn thiện qua nhiều năm, một số đã được thực hiện đầy đủ (VD: về việc cắt giảm thuế quan) do đó tác động của RCEP có thể không lớn so với việc xuất hiện một hiệp định mới hoàn toàn.
• Thứ ba, Việt Nam đã tham gia vào CPTPP – một FTA cấp cao bao gồm một số thành viên thuộc khối RCEP như Australia, Brunei, Nhật Bản, New Zealand, Singapore hay Malaysia,… vì vậy ngay cả những điều khoản trong RCEP có thể mới hơn nếu so với ASEAN +1 thì có thể không mới nếu so với CPTPP. Thêm vào đó, hầu hết các quốc gia trong RCEP là đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam, do vậy, hiệp định mới có thể không mang lại những lợi ích nếu so với EVFTA hay CPTPP.

RCEP cung cấp một bộ quy tắc thương mại đồng nhất (tổng hợp các FTA ASEAN + 1), hỗ trợ các thành viên thực hiện dễ dàng hơn bên cạnh việc mở rộng phạm vi giao thương của ASEAN một cách hiệu quả. Chúng tôi cho rằng sự xuất hiện của RCEP mang tính chiến lược tại khu vực Indo-Pacific (Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương), điều này có thể tạo ra những áp lực lên Mỹ trong việc tái gia nhập CPTPP để tạo đối trọng, đây sẽ là tin vui đối với Việt Nam, quốc gia hiện đang cần FTA với Mỹ.

(Theo Investing)